EuroDISH

Europa heeft een betere infrastructuur nodig voor onderzoek naar voedsel en gezondheid

Europa heeft behoefte aan een onderzoeksinfrastructuur van wereldklasse, waarmee onderzoekers beter de verbanden tussen voedsel, voeding en gezondheid kunnen begrijpen. Het project EuroDISH, gefinancierd door de EU (sep. 2012 - aug. 2015), heeft een routekaart uitgestippeld voor de opzet van een overkoepelende Europese onderzoeksinfrastructuur rond voedsel en gezondheid dat operationeel moet zijn in 2025. De projectresultaten werden gepresenteerd tijdens de Expo in Milaan, Italië, op vrijdag 15 mei 2015.

Hoewel de landbouw-, voedsel- en gezondheidssectoren grote stappen hebben gemaakt naar een onderzoeksinfrastructuur die baanbrekende wetenschappelijke resultaten produceert, is er een betere afstemming nodig tussen voedsel, voeding en gezondheid. De koppeling van standaarden en data over voedingsinname en determinanten van voedselkeuze zullen hierbij een snellere voortgang mogelijk maken. Er is daarom behoefte aan een overkoepelende Europese onderzoeksinfrastructuur voor 'determinanten, inname, status en gezondheid' of DISH-RI, de Engelstalige afkorting van 'determinants, intake, status and health - research infrastructure'.

"De EuroDISH RI zal bijdragen aan capaciteitsontwikkeling op het gebied van de onderzoeksinfrastructuur rond voedsel, voeding en gezondheid die relevant is voor de strategieën voor voeding en volksgezondheid in geheel Europa. Hiermee kan de totale kwaliteit van het eetpatroon, de voedingsstatus en de gezondheid van de Europese bevolking verbeterd worden."Professor Mirjana Gurinovic (Onderzoeksteamleider voeding bij het CENM en lid van de EuroDISH projectadviesraad)

De eindresultaten van het project werden op 15 mei 2015 gepresenteerd in het EU-paviljoen van de Expo Milano 2015, in Italië. Tijdens de looptijd van drie jaar heeft het EuroDISH-project de onderzoeksinfrastructuur van vier onderzoeksgebieden rond voedsel, voeding en gezondheid in kaart gebracht en gedefinieerd. Deze geïdentificeerde gebieden zijn determinanten, inname, status en gezondheid (determinants, intake, status, health - DISH).Voor elk onderzoeksgebied werden hiaten en behoeften geïdentificeerd:

  • De onderzoeksinfrastructuur rond 'status' en 'gezondheid' is in opkomst.
  • Er zijn grote mogelijkheden voor verbetering van de onderzoeksinfrastructuur rond 'determinanten', gerelateerd aan de inname van voedsel.

Er bestaat geen specifieke onderzoeksinfrastructuur die aan de behoeften voldoet van de onderzoeksgemeenschap rond voedsel en gezondheid en die het gehele gebied van DISH-domeinen dekt.

Op basis van deze resultaten heeft EuroDISH een unieke onderzoeksinfrastructuur voorgesteld (genaamd 'DISH-RI') met als doel het leggen van verbanden en het overkoepelen van bestaande infrastructuur tussen de vier deelgebieden, voor de bevordering van het onderzoek naar voedsel en gezondheid in Europa. Het doel is om DISH-RI binnen 10 jaar volledig operationeel te maken, waarvoor steun van belanghebbenden en financiering door zowel de lidstaten als op EU-niveau nodig is. De DISH-RI zal kennis over consumentenkeuzes op het gebied van voedsel en levensstijl koppelen aan de kennis over voedingsinname van mensen, hun voedingsstatus en totale gezondheid, om gezonde levensstijlstrategieën te verbeteren. Hiermee wordt onderzoek dat leidt tot een beter begrip van het consumentengedrag ten aanzien van voedselinname en levensstijl mogelijk gemaakt, waaronder toekomstige mogelijkheden op het gebied van de ICT en neurowetenschappen. Hoogwaardige kwaliteitsgegevens worden verbonden aan innovatieve en gestandaardiseerde instrumenten die afkomstig zijn uit verschillende onderzoeksdisciplines. Ten slotte helpt de DISH-RI met het leggen van verbanden tussen onderzoek naar voedselproductie en naar gezondheid, om op die manier de maatschappelijke uitdagingen van Europa aan te kunnen pakken. Productinnovatie wordt aldus gestimuleerd en het concurrentievermogen verbeterd.

"DISH-RI is nodig om het momenteel gefragmenteerde onderzoek naar determinanten, inname, status en gezondheid (DISH) te verbinden. Het project heeft de stappen bepaald die nodig zijn om DISH-RI vanaf 2025 volledig operationeel te maken.” Professor Pieter van ‘t Veer, Wageningen UR, wetenschappelijk coördinator van EuroDISH

De onderzoeksinfrastructuur levert tevens diensten rondom onderwijs en capaciteitsopbouw ter ondersteuning van wetenschappers en belanghebbenden. DISH-RI zal niet alleen de onderzoeksgemeenschap, maar ook beleidsmakers en professionals ondersteunen, terwijl het de impact van strategieën op het gebied van voeding en volksgezondheid vergroot en de gezondheid van alle Europeanen verbetert. Diepgaande discussies met belanghebbenden hebben de ontwikkeling van DISH-RI gesteund, waardoor een publiek-private samenwerking opgezet kan worden waar verschillende belangen ingepast kunnen worden.

"De inventarisatie zoals deze door EuroDISH is uitgevoerd, draagt bij aan acties die nodig zijn om een Europees onderzoeksinstituut voor voeding en voedsel op te zetten, zoals geschetst in het gezamenlijk programmeringsinitiatief 'A healthy diet for a healthy life - Een gezond dieet voor een gezond leven’.”Jolien Wenink (Projectmanager JPI-HDHL en lid van de projectadviesraad EuroDISH)

In het EuroDISH-project wordt een structuurvoorstel gedaan voor de DISH-RI, op basis van het ‘hub-and-spokes’ model (naaf- en spaakmodel). In dit model is een centrale coördinerende naaf verbonden aan vakkennis uit verschillende landen. Een ICT-platform zal de standaardisatie ondersteunen, stimuleren dat hetzelfde jargon gebruikt wordt en dat gegevens op een vergelijkbare manier ingedeeld worden, om in het onderzoek betere verbanden te kunnen leggen. Een centraal toegangspunt levert diensten aan de onderzoekers, belanghebbenden en de gerelateerde onderzoeksinfrastructuur. Daarnaast zal een bestuursstructuur voorwaarden creëren voor toegang van publieke of private partners, zoals lidmaatschap, eigenaarschap en privacy. Flexibiliteit wordt gewaarborgd doordat onderzoekers zullen kunnen innoveren door gegevens te delen.

Opmerkingen:
Het project EuroDISH (Studying the need for food and health research infrastructures in Europe - Onderzoek naar de behoefte aan onderzoeksinfrastructuur gerelateerd aan voedsel en gezondheid in Europa) kreeg financiering van het zevende kaderprogramma voor onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie van de Europese Unie (contractnr. 311788). Het project is gestart op 1 september 2012 en had een tijdsduur van drie jaar.

EuroDISH heeft een duale leiding en is opgedeeld in duidelijke verantwoordelijkheden, maar gecombineerd binnen dezelfde organisatie, Wageningen UR. De projectcoördinator is Krijn Poppe van het LEI Wageningen UR. De wetenschappelijke coördinator is professor Pieter van ’t Veer van Wageningen University (WU, Nederland). Karin Zimmermann van het LEI Wageningen UR is de projectmanager.

Het consortium van 15 partners bestrijkt een groot aantal vakgebieden (zoals psychologie, bio-informatica, epidemiologisch onderzoek, en analyse van voedselsamenstelling en -consumptie) uit zeven verschillende landen: Nederland, het Verenigd Koninkrijk, België, Denemarken, Frankrijk, Italië en Zweden. De European Food Information Council (Europese raad voor voedingsinformatie, EUFIC) is verantwoordelijk voor de communicatie en verspreiding van de resultaten en activiteiten van EuroDISH.

Mediacontact:

Karin Zimmermann, BSc, RM
LEI Wageningen UR
Onderzoeksveld Consument en gedrag
Postbus 29703
NL-2502 LS Den Haag
Nederland
Telefoon: +31 70 3358185

Karin.zimmermann[a]wur.nl